یعسوب الدین

یا ایها الذین آمنوا انما الخمر و المیسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون.

با توجه به این آیه تعبیرات گوناگون ممنوعیت این کار مورد تأکید قرار گرفته است.

1-    آیه : یا ایها الذین آمنوا شروع شده و اشاره به اینکه مخالفت با این حکم با روح ایمان سازگار نیست.

2-    بعد از کلمة ( انما ) که برای حصر و تأکید می باشد به کار رفته است.

3-    شراب و قمار همردیف انصاب ، بت هایی که شکل مخصوص نداشته و تنها قطعه سنگی بودند ذکر شده است و خطر شراب و قمار در ردیف بت پرستی قرار گرفته. (شارب الخمر کعابد الوثن)

4-    شراب و قمار و بت پرستی و از لازم (یک نوع بخت آزمایی) همگی به عنوان رجس و پلیدی شمرده شده اند. (انما الخمر و المیسر و الانصاب و الازلام رجس)

5-    تمام این اعمال جزو اعمال شیطانی قلمداد شده است. (من عمل الشیطان)

6-    فرمان قاطع برای اجتناب از آنها صادر شده است. (فاجتنبوه)

7-    در پایان آیه می گوید: این دستور به خاطر آن است که شما رستگار شوید. یعنی بدون آن رستگاری ممکن نیست.

زیان های قمار

قمار عیاشی و هرزگی می آورد: زیرا اگر قمار باز ببرد، چون مالی بدون زحمت و فعالیت بدست آورده به فکر عیاشی می افتد و سر از میخانه و مراکز فحشا و منکرات و فساد و هرزگی در می آورد و در اثر بردن، علاقه شدیدی به این عامل فساد، یعنی قمار پیدا کرده، روح فعالیت و کار و کوشش در طلب روزی حلال در او کشته می شود و در نتیجه آدمی مفت خوار، بیکار و تنبل و عیاش بار می آید و اگر ببازد، حس انتقام جویی و درنده خوئی او را تحریک می کند که حریف را از بین ببرد یا خود را از بین ببرد.

  ابلیس شبى رفت به بالین جوانى                                آراسته با شكل مهیبى سر و بر را

گفتا كه منم مرگ اگر خواهى زنهار                             باید بگزینى تو یكى زین سه خطر را

یا آن پدر پیر خودت را بكشى زار                               یا بشكنى از خواهر خود سینه و سر

یا خود زمى ناب كشى یك دو سه ساغر                          تا آنكه بپوشم زهلاك تو نظر را

لرزیدازاین بیم جوان برخودوجا داشت                           كز مرگ فتد لرزه به تن ضیخم و نررا

گفتا پدر و خواهر من هر دو عزیزند                            هرگز نكنم ترك ادب این دونفر را

جامى دو بنوشید وچوشدخیره زمستى                            هم خواهر خود را زد و هم كشت پدر را

اى كاش شود خشك بن تاك خداوند                               زین مایه ى شر حفظ كند نوع بشر را

آیه قرآن در مذمت آشامیدن مشروبات الكلى :

1-خداوند تعالى در سوره النّحل آیه 67 میفرماید :

از میوه جات درختان خرما و انگور به شما روزى دادیم . از خرما و انگور چیز مست كننده یعنى شراب تهیّه مى كنید و غیر از شراب روزیهاى خوب آماده میكنید مثل سركه و شیره .

این آیه شریفه در مكّه معظّمه نازل شده و كنایتا ً به حرمت شراب دلالت مى كند . این نعمتهاى الهى براى جماعتى كه از روى عقل رفتار كنند دلیل و برهان قدرت خدایتعالى و توحید خداوند تعالى میباشد

2- در سوره المائده آیه 93 خداوند چنین میفرماید :

اى اشخاصى كه ایمان دارید در حقیقت شراب و قمار و بتها و فال چیگرى همه اینها حرام است اعمال مذكوره چیزى پلید و از اعمال شیطان است آنها را ترك كرده و در ترك این چیزها براى شما از عذاب آخرت نجات است . آیه شریفه براى حرمت شراب و قمار و بت پرستى و فال چیگرى نازل شده است . (آغاز و فرجام جهان از نظر قرآن /جلد 4 /ص 200)

مفاسد شراب و حالات وخیم شراب خوار در روز قیامت :

1- امام باقر(ع) میفرماید : شرابخوار با روى سیاه و دهان كج و زبان بیرون آمده و ناله و فریاد از شدّت تشنگى وارد قیامت مى گردد و به او از چاهى كه در آن چرك بدن زنان زناكار ریخته شده مى آشامانند (وسائل الشیعه جلد 17 ص 237 و 238 )

2- امام صادق ( ع) میفرماید : اى یونس بن طبیان از طرف من به مردم بگو : هر كس كه جرعه اى شراب بنوشد خداوند و ملائكه و انبیاء و مؤمنان او را لعنت مى كنند زیرا مستى شراب روح ایمان را از كالبد مى برد و به جایش روح پست و كثیف و لعنت شده قرار میدهد . وسائل الشیعه جلد 17 ص 238 3- پیامبر عظیم الشان اسلام (ص) در رابطه با شراب 10 نفر را لعنت كرده : 1- غُرس كننده درخت 2- نگهبان آن 3- فشار دهنده انگور 4- ساقى 5-خورنده 6- حمل كننده 7- تحویل گیرنده 8- خریدار 9- فروشنده 10- دریافت كننده پول وسائل الشیعه باب تجارت ص 84

معصیّت عجیب شرابخوار :

4- خداوند به چیزى مانند مى خوارگى معصیّت نشده . براى شرابخوار مست زناى با مادر و دختر و خواهر امرى عادى است زیرا به هنگام مستى آنان را تشخیص نمى دهد و نیز براى مشروبخوار ترك نماز كار آسانى است .(وسائل الشیعه جلد 17 ص 251 )

5- به حضرت على امیرالمؤمنین (ع) عرضه داشتند : شما فرمودید شراب از دزدى و زنا بدتر است ؟ فرمود: آرى زنا كننده ممكن است گناه دیگرى مرتكب نشود . دزد ممكن است گناه دیگرى مرتكب نشود . ولى شرابخوار چون مست شد زنا مى كند ، آدم مى كشد ، نماز را رها مى سازد . (وسائل الشیعه جلد 17 ص 250)

كلّ مسكرات حرام :

هر مست كننده اى حرام است و حرام نمودن مسكرات از روى دو جنبه است :

1- جنبه اخلاقى : انسان در اثر آشامیدن مسكر بكلّى از خودبیخود گردیده و حركاتى از او سر میزند كه مخالف عقل و انسانیّت است بلكه ممكن است مرتكب قتل و جنایت گردد چنانچه اتّفاق افتاده آدم الكلى همسر و فرزندش را بكشد .

2- جنبه طبّى : الكل بدن الكلى را مسموم و اعضاى بدن را بكلّى از بین مى برد و در هر كسى به صورتهاى مختلفه اثرات و خطرات بروز مى كند كه بشرح ذیل است :

1- درد مخصوص در معده تولید مى كند . 2- امعاء را متورّم یا به عكس جمع مى سازد . 3- امراض شرائین و اوره و آسم تولید مى كند . 4- دهلیزهاى قلب را منبسط و حلق را بطورى متورّم مى نماید كه طعم و مزه غذا احساس نمى گردد ، ورم مزبور به شرایه هاى حنجره اثركرده و باعث گرفتگى صدا مى شود . 5- امراض كلیوى و كبدى و امراض جلدى 6- امراض عصبى ، لرزش دست ، لكنت زبان ، فلج ، سستى كمر ، بیخوابى ، دیدن خوابهاى وحشتناك ، بى ارادگى ، بى غیرتى ، بى میلى به غذا ، فراموشى ، بى طاقتى ، كم خونى ، ضعف استخوان ، دیوانگى و غیره .

تماما از آثار وخیم مشروبات الكلى است . هر مسكر با نوع الكلى كه وارد بدن گردد اعصاب را تحریك مینماید و هر یك از اعضاء بدن كه زیادتر از حدّ معمول تحریك شود اجبارا ً شروع به بازماندن از حركت یعنى وقفه و سكون خواهد گردید .

سخنى درباره شراب و قمار از قرآن كریم

1- اى پیغمبر درباره حكم شراب و قمار از تو سئوال مى كنند بگو در آن دو گناهى است بزرگ و منافعى براى مردم ندارد ولى گناه شراب و قمار از نفعشان بزرگتر است . ( سوره بقره آیه 216 )

2- اى مردم با ایمان همانا شراب و قمار و بت ها و تیرهاى استقسام پلید است و از كارهاى شیطان ، از آنها اجتناب كنید امید است رستگار شوید . ( سوره مائده آیه 92 )

3- همانا شیطان مى خواهد بوسیله شراب و قمار بین شما دشمنى و عداوت بیفكند و شما را از یاد خدا و اداء نماز بازدارد آیا با توجه به این خطرها از آنها دست مى كشید . ( سوره مائده آیه 93 )

جالب اینست كه درباره شراب و قمار و مشروبات الكلى و زیان بخش بودن آنها اختلافى بین داشنمندان و اطباء وجود ندارد و هزاران دلیل قانع كننده براى اثبات مطلب در اختیار ما است كه پزشكان متخصص از چهار گوشه ى جهان براى شركت در كنگره جهانى مبارزه با الكل و الكلیسم در واشنگتن اجتماع كردند و بار دیگر زنگهاى خطر را بصدا در آوردند كه : الكل دشمن شماره یك مغز است و دكتر ملوین كنزلى در جلسه ى این كنگره چنین گفت : مصرف كم الكل میتواند ضایعات مغزى بسیارى ار سبب شود وقتى انسان از نوشیدن مقدار كمى الكل احساس لذّت و شادمانى مى كند نمى داند به نابودى سلولهاى مغزى خود كمك كرده است و عقیده دارد مصرف زیاد الكل چنان تغییراتى را در خون و رگها سبب مى شود كه سلولهاى مغزى دچار كمبود اكسیژن مى شوند و از بین مى روند یا آنقدر به آنها صدمه میزند كه شخص را دچار اختلالات مغزى مى كند . ورود الكل به خون گاه بشدت از جریان یافتن خون در بدن جلوگیرى مى كند و پاره اى از مواقع به لخته شدن خون منتهى مى گردد .

حكایت : جمعى از طایفه ى قریش در مسجدالحرام نشسته بودند كه امام پنجم حضرت امام محمد باقر (ع) وارد شد یكى از آن میان اشاره به آن حضرت كرد و به دیگران گفت : این مرد پیشواى مردم عراق است گفتند یك نفر برود و از او مسئله اى بپرسد ، جوانى برخاست و خود را به امام باقر (ع) رسانید و پرسید : در میان گناهان كبیره چه گناهى بزرگترین گناهان است ؟ امام باقر (ع) فرمود : شرابخوارى ، آن جوان برگشت و به دوستان خود اطلاع داد كه آقا فرمود شراب انسان را به زنا و دزدى و آدم كشى و شرك به خدا مى كشاند و گناهانى كه مترتب بر شراب هستند از تمام گناهان بزرگترند . (فروع كافى جلد 6 - وسائل الشیعه جلد 17)

مفاسد شرابخوارى :

مردى خدمت امام صادق (ع) مشرّف شد و پرسید : چرا خداوند شراب را حرام كرده با این كه لذّتش فوق لذّات است . امام صادق ( ع ) فرمود : خدا شراب را حرام كرد زیرا ریشه ى تمام بدیها و ناپاكیها است . شرابخوار در حال مستى عقلش را از دست میدهد و خداى خود را نمى شناسد هر گناهى مرتكب مى شود و هتك حرمت مى كند قطع رحم مى كند و به نا پاكیها و هرزه گیها آلوده مى شود . شخص مست اخطارش در دست شیطان است . اگر شیطان به او دستور بدهد كه در برابر بت سجده كن سجده مى كند و به هر سو او را بكشاند مى رود . (احتجاج طبرسى . وسائل الشیعه جلد 17 )

امام صادق (ع) فرمود : كسى كه دختر خود را به ازدواج شرابخوارى درآورد با دختر خود قطع رحم كرده است.

امام صادق (ع) فرمود : هر زنى كه به شوهر مست خود تسلیم شود به عدد ستارگان آسمان مرتكب خطا و گناه شده است اگر فرزندى از آن مرد بوجود آید ناپاك و پلید است و خداوند هیچ فدیه اى را از آن زن قبول نمى كند زیرا كودكانى كه در این شرایط بوجود مى آیند اغلب از عوارض عصبى یا روانى درمان ناپذیر رنج مى برند . نقل از كتاب راه و رسم زندگى مولا :

الكل بزرگترین عامل مواد جرم است . علت 75 درصد قتلها و 38 درصد ضرب و جرحها و 82 درصد حریق هاى عمدى و 68 درصد تصادفات رانندگى الكلیسم بوده است . ( افراد مست هستند )

احدایثى درباره قمار :

قمار از گناهان كبیره است . قرآن مجید قمار را از گناهان كبیره مى داند . سوره بقره آیه 219 قمار عملى است كه براى بازنده و برنده تولید دشمنى مى كند . قمارباز اگر ببازد بخاطر از دست دادن مالى كه به زحمت فراهم كرده دشمنى برنده را به دل مى گیرد و اگر ببرد بازنده مقابلش دشمنش مى شود

كمتر مجلسى براى قمار تشكیل مى شود كه در آن نزاع و كینه برنخیزد و چه بسا بازنده ى مال بخاطر فراوانى حسرت و اندوه دست به خودكشى میزند و یا براى جبران از بین رفتن مالش به گناهان دیگر از قبیل دزدى یا آدم كشى دچار شود .

ساختن و فروختن و نگهدارى جمیع آلات و ادوات قمار حرام است . نشستن در مجلس قمار هم در آئین الهى ممنوع اعلام شده است .

روایات حرمت قمار هم مانند حرمت شراب در كتابهاى با عظمت كافى و وسائل الشیعه فراوان است . به این دو منبع ارزنده مراجعه كنید .

منجمله امام صادق (ع) فرمود : فروش آلات قمار و خوردن پول آن حرام و نگاه داشتنش كفر و بازى با آن شرك و سلام كردن به بازى كننده و یاد دادن آن به مردم معصیّت بزرگ است .( وسائل الشیعه جلد 6 ص 203 الى 241 )

آن كس كه دست به قمار مى زند همانند این است كه دست در كوشت خوك فرو مى برد و كسى كه به آن نظر مى اندازد همانند آن است كه به عورت مادرش نگاه مى كند . بازى كننده سلام دهنده بر بازى كننده و نگاه كننده به بازى همه در گناه مساوى هستند و آن كس كه به بازى شطرنج بنشیند براى خویش در دوزخ جا تهیّه مى كند و زندگى آن جهان برایش ایجاد حسرت مینماید .

از همنشینى با قماربازان بپرهیزید و زیرا اهل آن مجلس مورد خشم خدایند و هر ساعت در معرض غضب هستند و چون بلا نازل شود شما را همه خواهد گرفت . (وسائل الشیعه جلد 6 ص 241 باب 103 )

بر سر سفره اى كه مشروبات الكلى است ننشینید :

 1- پیامبر خدا (ص) فرمود : ملعون است آن كسى كه بنشیند بر سر سفره اى كه دیگران بر سر آن سفره مشروب مى خورند . ( بحار الانوار جلد 11 ) 2- فرمود : بخدا سوگند كسى كه نماز خود را سبك بشمارد و كسى كه شراب بنوشد از شفاعت من بهره مند نخواهد شد .

قمار و مضرّات آن :

شیطان قصد دارد با شراب و قمار بین شما دشمنى بیفكند و شما را از یاد خدا و اداء نماز بازدارد . ( قرآن كریم )

خداوند تمام اقاسم قمار را تحریم كرده و به مردم دستور داده از آن اجتناب نمائید . ( امام هشتم ) سلام كردن به قمارباز گناه است و كسى هم كه در كنار بساط قمار تماشاچى باشد همانند كننده در گناه مساوى هستند . محفل قمار از جمله محافلى است كه شركت كنندگان در آن سزاور غضب الهى هستند كه هر ساعت باید در انتظار بلا باشند . ( امام ششم )

حدیث درباره اقسام قمار :

حضرت امام رضا (ع) فرمود : خداوند تمام اقسام قمار را تحریم كرده و به مردم دستور داده از آن اجتناب نمایند . خداوند قمار را پلیدى خوانده و آن را عمل شیطانى معرفى نموده است و مردم را از آلوده شدن به آن برحذر داشته مانند بازى شطرنج و نرد و سایر اقسام قمار و بازى نرد كه بدتر از بازى شطرنج است .

مفاسد فراوان قمار :

1- قمار موجب ابتلاء به ناراحتیهاى عصبى و معدى و عقده هاى روانى مى شود .

2- قمار موجى تیرگى روابط افراد و گسیختن رشته هاى موّّدت مى شود و دشمنیهاى فراوان ببار مى آورد .

3- قمار موجب از دست رفتن سرمایه و فقر و تهیدستى مى شود و افراد را به فلاكت و سیه روزى مى افكند .

4- قمار سبب به هم ریختن زندگى خانواد ها و پیدایش نابسامانى در زندگى داخلى افراد مى شود .

5- قمار قمارباز را از رسیدگى به امور داخلى زندگى و تربیت فرزندان بازمیدارد .

6- قمار زمینه را براى ارتكاب جرم و جنایت ، دزدى و خیانت و سایر آلودگیها آماده مى سازد .

7- قمار افراد را تا لب پرتگاه نیستى مى كشاند و آنان را به خودكشى وامیدارد .

8- قمار عزّت وشرف افراد را لكه دار و حیثیت اجتماعى آنان را بخطر مى افكند .

9- قمار ایمان افراد را به باد میدهد و سبب خشم پروردگار مى شود .

10 - قمار دنیا و آخرت ، جسم و جان ، آبرو و مال و همه چیز اشخاص را نابود مى كند .

شراب و حوادث رانندگى :

یكى از مهمترین زیانهاى مشروبات الكلى حوادث رانندگى است كه رانندگان در حال مستى 1- نقصان در بینایى و شنوائى دارند . 2- نقصان در توجه به خطر 3- نقصان در چاره جوئى هنگام خطر 4- غرور و اعتماد مشروبخوار بیش از حد بقدرت خود باید متذكر شوم مستى رانندگان موجب یك چهارم تمام قتلهائى است كه در اثر حوادث رانندگى اتفاق مى افتد . شراب و مشروبات الكلى موجب سرطان دستگاه گوارش . سرطان جگر . ورم معده . ضعف اعصاب . كوتاهى عمر . كمى اشتهاء مى گردد .

حدیث در مورد فقاع (آبجو ) :

حضرت رضا (ع) فرمود : هر كس از شیعیان ما است باید بپرهیزد از خوردن فقاع كه شراب دشمن ما است. و فرمود اوّل كسى كه اختراع فقاع نمود یزید لعنة الله علیه بود و فرمان داد همیشه سر سفره آبجو بگذارند و فرمود هر كس آبجو را دید متذكّر جدّم حضرت امام حسین ( ع) شود و لعن كند بر یزید و آل یزید لعنة الله علیهم تا اینكه خداوند محو كند گناهان لعن كننده را و لو به اندازه ى ستارگان آسمان و برگ درختان باشد.

به چهار كس نباید سلام كرد :

حضرت على امیرالمؤمنین ( ع ) فرمود : رسول خدا ( ص ) قدغن كرد سلام كردن به چهار كس را

1- به مست هنگام مستى

2- به كسى كه مجسمه مى سازد

3- به كسى كه نرد مى بازد

4- به كسى كه قمار مى كند

بعد حضرت على امیرالمؤمنین ( ع ) فرمود : پنجمى براى شما مى افزایم و شما را قدغن مى كنم از سلام كردن به شطرنج بازان .( خصال ج 1 / ص 221/ح 72 )